Κάτι χάλασα στον κώδικα πάλι, περιμένετε να ρωτήσω το κοπάιλοτ για να το διορθώσω...

Δευτέρα 11 Αυγούστου 2025

#231 Πώς το μυαλό μαθαίνει από τις καταχρήσεις

Το ανθρώπινο είδος είναι ιδιαίτερα παραδοσιακό στον τρόπο επιβίωσής του. Υιοθετεί στρατηγικές και τεχνικές των προγόνων του, πολλές φορές άκριτα. Αφού κάτι δούλεψε στο παρελθόν, πιστεύει πως θα δουλέψει και στο παρόν. Και κάπως έτσι διατηρεί επικίνδυνες δραστηριότητες ή είναι προκατειλημμένο για αυτές. Το λέω αυτό γιατί υπάρχουν διάφορες δημοφιλείς κακές συνήθειες, οι οποίες μας δίνουν τεράστια ικανοποίηση. Εθισμοί και καταχρήσεις μοιάζει προσωρινά να μας στέλνουν σε μια κατάσταση ευφορίας. Βέβαια το κόστος συνήθως είναι μεγάλο και είναι είτε χρηματικό, είτε σε υγεία. Όμως το μυαλό μας φαίνεται, υπο κανονικές συνθήκες, να αντιδρά σε τέτοιες καταστάσεις πριν να είναι πραγματικά αργά και μάλιστα να μαθαίνει από αυτές. Για παράδειγμα κάποιος που καπνίζει, αν αφεθεί σε αυτό και το παρακάνει εντελώς, σε κάποιο χρονικό διάστημα θα έχει υποστεί μια μικρή οικονομική καταστροφή, όπως και θα έχει κάνει αισθητή ζημιά στους πνεύμονές του και σε άλλα όργανα. Και μόνο επειδή θα έχει τολμήσει κάτι τέτοιο, θα καταφέρει να τρομοκρατήσει τον εαυτό του όταν μια μέρα αντικρύσει τις συνέπειες της επιλογής του. Έτσι θα σταματήσει απότομα την κατάχρηση, πριν η ζημιά να γίνει μη αναστρέψιμη. Όμως σε αυτό το διάστημα, θα έχει μάθει να ζει πιο οικονομικά σε όλους τους άλλους τομείς. Ακόμα μέσα από την παρατήρηση των χημικών και βιολογικών αντιδράσεων που συμβαίνουν μέσα του, το μυαλό του θα έχει εντοπίσει τις ουσίες που χρειάζεται και θα έχει αρχίσει να μαθαίνει να τις παράγει από μόνο του, με υγιεινό τρόπο. Το ίδιο ισχύει και για λιγότερο επικίνδυνες καταχρήσεις, όπως η παρατεταμένη ακρόαση μουσικής. Το μυαλό και σε αυτή την περίπτωση, σταδιακά προσαρμόζεται στο ερέθισμα και το αποκωδικοποιεί. Μετά από κάποιο σημείο μοιάζει ικανό να εξομοιώνει τις αντιδράσεις που του προκαλεί το άκουσμά της. Όταν συμβαίνει αυτό, πλέον ο άνθρωπος νιώθει λες και συνεχίζει να ακούει μουσική, ενώ την έχει σταματήσει γενικά από συνήθεια! Οπότε δύο κύρια ερωτήματα μένουν ρητορικά και αναπάντητα. "Οι καταχρήσεις μας σώζουν από τις χρήσεις;" και "Οι καταχρήσεις είναι απαραίτητες για την επιβίωσή μας;". Δεν θα πάρω το θάρρος να απαντήσω, αλλά σίγουρα είναι καλή τροφή για σκέψη.