Κυριακή 30 Αυγούστου 2026
#616 Να ζει κανείς ή να μη ζει;
Δευτέρα 4 Μαΐου 2026
#498 Ολοκλήρωση αφιέρωσης σε αποφθέγματα
Νωρίς ξεκίνησε, νωρίς και θα τελειώσει το επετειακό αφιέρωμα σε αποφθέγματά μου. Όλα τα υπόλοιπα μπορείτε να τα βρείτε να αναφέρονται σε άλλα άρθρα, μέσω επικόλλησης της κάθε φράσης στο "Αναζήτηση λέξεων ή αριθμού άρθρου", στα δεξιά του ιστολογίου. Δεν γνωρίζω για την ώρα αν θα συνεχιστεί το επετειακό κλίμα μέχρι την 21η Μαΐου, αυτό εξαρτάται από το τι θα μου προτείνουν τα πνεύματα να δώσω ως χρησμό κάθε μέρα. Οπότε αφού το ξεκαθάρισα και αυτό, ήρθε η στιγμή να γράψω το τελευταίο προσωπικό μου απόφθεγμα που απέμεινε για την ολοκλήρωση του πρώτου αρθρογραφικού μας έτους. "Η αξία ενός λάθους μπορεί να φτάσει αυτή ενός σωστού". Αυτή είναι μία φράση που την εμπνεύστηκα κατα την διόρθωση και την ενίσχυση ενός παλαιότερου άρθρου για τα λάθη. Στο σχετικό άρθρο είχα εστιάσει στο ότι ένα στιγμιαίο λάθος μπορεί να μας προστατεύσει από την κακοτυχία που μπορεί να φέρει μια σωστή απόφαση. Όμως υπάρχει και άλλη μία περίπτωση, που βασίζεται στην θεωρία που είχα περιγράψει, πως το σύστημα που μας εξουσιάζει είναι λάθος οπότε δεν μας επιτρέπει να είμαστε συνέχεια σωστοί. Μόνο που αυτή τη φορά λέω να το φανταστούμε πιο ολοκληρωτικά. Δηλαδή έστω πως όλα γύρω μας λειτουργούν με τον λάθος τρόπο και απλά ζητούν την συγκατάθεσή μας για να συνεχίσουν να λειτουργούν έτσι. Για παράδειγμα, ξυπνάμε ένα πρωί και δεν πρέπει να μιλήσουμε σε κανέναν για να κρατήσουμε επικοινωνία μαζί τους. Επειδή κάποιος τους απειλεί ή τους πλήρωσε να λένε τα αντίθετα από αυτά που θέλουν, για να δημιουργήσουν εσωτερικές διαμάχες προς όφελός του. Πάμε να πιούμε έναν καφέ, αλλά μέσα φαίνεται σαν να του έχουν βάλει ηρεμιστικά, οπότε δεν πρόκειται να μας κρατήσει σε εγρήγορση. Δε λέω ότι απαραίτητα έχει γίνει κάτι τέτοιο, αν και ποτέ δε ξέρεις, μπορεί ακόμα και το ψωμί που φάγαμε να είχε κάποιο φάρμακο που ο υγρός καφές το ενεργοποίησε. Όμως ακόμα και οι μεταφυσικές αύρες μπορούν να μας κάνουν να νιώσουμε υπνωτισμένοι ή οποιοδήποτε άλλο συναίσθημα, φτάνει να μας συνδέσουν με συγκεκριμένα άτομα. Αμέσως μετά μπαίνουμε σε ένα κοινωνικό δίκτυο και βλέπουμε πως όσοι είναι μέσα έπρεπε να είχαν τιμωρηθεί, αντ' αυτού προσπαθούν να τιμωρήσουν εμάς εφόσον το χρησιμοποιούμε με τον ορθό τρόπο. Και το καταφέρνουν, με μαθηματική ακρίβεια. Συμπερασματικά, λέω πως για να ξεφύγει κάποιος από ένα λάθος σύστημα, πρέπει να τα κάνει όλα λάθος και αυτό γίνεται το νέο σωστό. Έτσι κατακτάς τον κόσμο, γιατί δικός σου ο κόσμος, δικοί σου και οι κανόνες.
Κυριακή 3 Μαΐου 2026
#497 Το επετειακό αφιέρωμα σε αποφθέγματα συνεχίζεται
Το επετειακό μας αφιέρωμα για την ίδρυση του ιστολογίου ξεκίνησε πρόωρα, σαν τα χριστουγεννιάτικα δένδρα που στολίζονται το λιγότερο ένα μήνα πριν. Είναι υπερβολικά χαρμόσυνο γεγονός για να περιμένουμε! Εμείς δε θα κάνουμε διακοπές όπως λένε και οι Goin' Through στο τραγούδι "Δεν κάνω διακοπές", οπότε το αφιέρωμα δεν έχει κάποια πρακτική χρησιμότητα να γίνει κατόπιν εορτής. Επίσης γενικά δεν κάνουμε διαλείμματα, για να είμαστε συμβατοί και με το -καθόλου ναζιστικό- 13ωρο εργασίας που νομοθετήσαν Άδωνις Γεωργιάδης και Νίκη Κεραμέως! Μέχρι και ανήμερα της πρωτομαγιάς, εγώ προσωπικά, έκανα υπερωρίες στο X για την περαιτέρω ανάδειξη του ιστολογίου μας! Αλλά ας πιάσουμε κάτι άλλο τώρα, το θέμα τον αποφθεγμάτων. Έχουν μείνει λίγα ακόμα, οπότε ευθύς αμέσως θα συνεχίσω με τρία αυθεντικότατα, προσωπικά δημιουργημένα αποφθέγματα. Δεν μ' αρέσει να οικειοποιούμαι δημιουργήματα άλλων, ούτε και να επαναλαμβάνομαι, αλλά κάποια πράγματα θέλουν διόρθωση ενώ άλλα αποστήθιση. "Όταν όλα γύρω μας απαγορεύονται, σημαίνει πως η εξουσία εκλέχθηκε με απαγορευμένο τρόπο". Με αυτό εννοώ πολύ απλά πως με τα μέσα που βγάζει παράνομα κατα την θητεία της η κάθε κυβέρνηση, έχει εκλεχθεί. Για παράδειγμα τη μία βλέπουμε τον κάθε Μητσοτάκη να διαφημίζεται στα κοινωνικά δίκτυα τύπου τικτοκ και την άλλη να τα απαγορεύει όπου του επιτρέπεται και να μοιράζει μηνύσεις και πρόστιμα. Αυτό δείχνει υποκρισία, αστάθεια και αναξιοπιστία. Και γενικά όταν απαγορεύεται να κάνουμε βήμα, σίγουρα υπάρχει κυβέρνηση που "απαγορεύεται" να εξουσιάζει. "Μια χώρα πρέπει να είναι περισσότερο υπερήφανη για το μέλλον της, παρά για το παρελθόν της.". Με αυτό εννοώ ας πούμε πως καλή η σοφία της Πεντάσταυρης σημαίας μας που δημιουργήθηκε μέσα από την ζωή πολλών ανθρώπων, αλλά πρέπει να είμαστε περισσότερο υπερήφανοι για τον κόσμο που θα δημιουργήσει. Μην είμαστε και τόσο ειδωλολάτρες! "Η Αθηνά λυπάται όταν την καλώ, και η μόνη της παρηγοριά είμαι και πάλι εγώ.". Αυτό το απόφθεγμα το εμπνεύστηκα με το εκτεταμένο κάλεσμα της Θεάς Αθηνάς, που κάποιες φορές ένιωσα να μου αναμεταδίδει τον τρόμο κάποιου πνεύματος. Ίσως να την τρομάζει ο πόλεμος την Αθηνά, αλλά όταν νιώθει να την καλεί κάποιος με νικηφόρα στρατηγική, δε μπορεί να αρνηθεί. Όσο της δίνει κάποιος δύναμη, άλλη τόση του δίνει κι αυτή. Γιατί ως γνωστόν, "συν Αθηνά και χείρα κίνει".
Σάββατο 2 Μαΐου 2026
#496 Περισσότερα αποφθέγματά μου
Αρχικά ας αναλύσουμε την λέξη "απόφθεγμα". Πρώτο συνθετικό είναι το "απο", που δίνει έμφαση στην πράξη και δηλώνει την προέλευσή της. Δεύτερο συνθετικό είναι το "φθέγμα" και σημαίνει την εκφορά του λόγου. Απόφθεγμα δηλαδή είναι η έντονη, ξεκάθαρη φωνή κάποιου για ένα ζήτημα. Και όπως είπα στο προηγούμενο άρθρο, μου αρέσει πολύ να δημιουργώ τέτοια ρητά και να τα σημειώνω σε περίοπτη θέση στο ιστολόγιο. Πάνω πάνω δηλαδή. Ας συνεχίσω με δύο παραλλαγμένα και δύο αυθεντικά αποφθέγματά μου, τα οποία και θα εξηγήσω. "Οι άδικες κατάρες είναι όνες και γυρνάνε πίσω στον αφέντη τους" είχα γράψει παλιά. Αυτό προέρχεται από παροιμία που της λείπει το επίθετο "άδικες" και χρησιμοποιεί το ξενικό "γαϊδάρες" αντί για "όνες". Όμως είναι παραλλαγή της παραλλαγής, καθώς το πρωτότυπο έλεγε απλά πως οι κατάρες γυρνάνε σε όποιον τις λέει. Και ήρθα εγώ και έκανα ξεκάθαρο πως οι κατάρες αν είναι δίκαιες δεν γυρνάνε ποτέ πίσω. Σε αντίθεση με τις οικόσιτες όνους δηλαδή, ή τις όνες όπως τις αποκάλεσα για ομοιοκαταληξία παίρνοντας ποιητική αδεία. Η τελική έκδοση που φαντάζει πιο αυθεντική και από την πρωτότυπη είναι το "Οι άδικες κατάρες γυρνάνε πίσω σε όποιον τις λέει". Επόμενο απόφθεγμά μου "Γελάει καλύτερα όποιος γελάει συνεχώς". Διορθωμένο σε σχέση με την αρχική φράση, γιατί άμα γελάσουν όλοι πριν από κάποιον, το γέλιο χάνει την αξία του για τον τελευταίο. Ή ξέρει κάποιος ή δε ξέρει να γελά, είναι δεξιότητα που αναπτύσσεται με την επανάληψη. "Τα ναρκωτικά δεν βλάπτουν μόνο την υγεία, αλλά και την οξυδέρκεια", και φυσικά αυτό είναι μια τεράστια αλήθεια που έπρεπε να είχε ειπωθεί πρώτη ώστε να αποτραπεί η χρήση ουσιών. Δείτε για παράδειγμα διεθνείς αρχηγούς που παίρνουν φάρμακα για διάφορους λόγους, δηλαδή νόμιμα ναρκωτικά, και οδηγούν τις χώρες τους εντελώς ασυναίσθητα σε συνεχόμενα ναυάγια. Έχω και σχετικό τραγούδι αν ενδιαφέρεστε, το Medicate (Φαρμακεύω) των Theory of a Deadman, που δείχνει πως επηρεάζεται η κοινωνία κατά το πρότυπό της. Τελευταίο και ίσως καλύτερο απόφθεγμά μου γι' αυτό το άρθρο, το "Βασιλέας του Σύμπαντος, μετά τις εκλογές που έκανα με τον εαυτό μου και κέρδισα με απόλυτη πλειοψηφία." Αυτό το είχα γράψει όταν είχα φτιάξει λογαριασμό X τον περασμένο χρόνο και ήθελα να δείξω κατ' αρχάς πως οι εκλογές είναι μια αυταπάτη. Κάποιοι πλούσιοι διαλέγουν τα θεατρικά κόμματα που βλέπουμε και το αποτέλεσμα είναι προαποφασισμένο, δεν υπάρχει δημοκρατία. Οπότε αφού κάνει ο καθένας ό,τι θέλει με τα λεφτά του, λέω ας κάνω κι εγώ ό,τι θέλω λέγοντας αυτά που πρέπει. Μπορεί να μην περάσει απαρατήρητος ο τρόπος μου, αλλά εφόσον είναι το σωστό, ποιός θα αντισταθεί;
Παρασκευή 1 Μαΐου 2026
#495 Αποφθέγματα, παροιμίες, γνωμικά και ρητά
Έχουμε ακούσει κατα καιρούς διάφορες μικρές φιλοσοφικές φράσεις, που έχουν μείνει καταχωρημένες σε ονόματα σημαντικών διάσημων ανθρώπων, τα γνωστά αποφθέγματα. Σε αντίθεση δηλαδή με τις παροιμίες, που αποτελούν κομμάτι της παράδοσης μιας κοινωνίας και είναι με πιο χαλαρό περιεχόμενο. Όμως υπάρχουν και τα γνωμικά που θυμίζουν τα αποφθέγματα και είναι συνήθως γενικές αλήθειες, που πολλές φορές έχουν άγνωστο δημιουργό. Και τα τρία που ανέφερα, αποφθέγματα, παροιμίες και γνωμικά, ανήκουν στην κατηγορία των ρητών. Δηλαδή των σύντομων παρατηρήσεων για τη ζωή, που περιέχουν κάποια ηθική διδαχή ή αλήθεια. Εγώ βέβαια είμαι επώνυμος, οπότε η γραμμή με τα ρητά που έβαλα κάτω από τον τίτλο του ιστολογίου, μπορώ να πω πως περιέχει αποφθέγματά μου. Ωστόσο έχω πάρει και ρητά διαφόρων ειδών, τα οποία έχω επαναδιατυπώσει σωστότερα κατά την κρίση μου. Οπότε είναι δύο οι κατηγορίες των αποφθεγμάτων μου, τα αυθεντικά και τα παραλλαγμένα. Και επειδή ήταν τυχαίες εμπνεύσεις που σημείωσα στο παρελθόν χωρίς λεπτομέρειες, ας εξηγήσω κάποια από αυτά. Πρώτα τα αυθεντικά. Το "Κάποια μέρα οι σκλάβοι ξυπνάνε αφέντες, οι αφέντες καθόλου." το σκέφτηκα καθώς ξυπνούσα. Σημαίνει πως οι δούλοι μπορούν να γίνουν πολύ επικίνδυνοι εξαιτίας της κακοποίησης που δέχονται και έτσι φτάνουν το επίπεδο των αφεντικών τους όταν τους βγάλουν από την μέση, πυροδοτώντας έναν ατέρμονο κύκλο. "Ο νικητής πάντα κερδίζει, ο ηττημένος πάντα χάνει", με αυτή τη φράση δίνω τον σωστό ανταγωνιστικό ρυθμό, θυμίζοντας πως κανένας δεν είναι πραγματικά νικητής ή χαμένος. Τώρα και δύο παραλλαγμένα αποφθέγματα. "Όποιος βιάζεται σκοντάφτει, όποιος αργεί τον εαυτό του θάπτει.", η βασική ερμηνεία λέει πως όταν πας γρήγορα, κάνεις λάθη, ενώ όταν δεν πας καθόλου, πεθαίνεις. Όλα θέλουν μέτρο, δεν αρκούσε το πρώτο μέρος της πρωτότυπης φράσης που παρότρυνε την βραδυκινησία. "Πριν ξεκινήσεις το ταξίδι για την Ιθάκη, να διαβάσεις το δικό μας ιστολογιάκι.", με αυτό εννοώ πως έχει γίνει ήδη ή ακόμη γίνεται αυτό το επικό ταξίδι από εμάς και το ιστολόγιο προσφέρει έναν καλό οδικό χάρτη για τους άπειρους αλλά τολμηρούς. Δεν έχει σημασία αν θα διαρκέσει πολύ το ταξίδι. Αυτά τα λίγα για τώρα, όμως υπάρχουν και έρχονται περισσότερα προσωπικά μου αποφθέγματα. Δε βιάζομαι να τα ερμηνεύσω, όχι γιατί θα "πέσω πουθενά", αλλά επειδή είναι πολύσημα καθώς είναι γραμμένα με πυθικό τρόπο. Έχουν πολλές αναγνώσεις και δε θέλω να χαλάσω τη μαγεία, συν του ότι θέλω να σας κρατήσω σε αγωνία.
Δευτέρα 6 Οκτωβρίου 2025
#288 Πώς να γίνεις πλούσιος
Σίγουρα το να γίνει κάποιος πλούσιος δεν είναι και ό,τι το ευκολότερο. Θέλει μακροχρόνια αφοσίωση στον στόχο και πλήρης φίμωση στις φωνές που προσπαθούν να αποπροσανατολίσουν. Μην ξεχνάμε πως ο πλανήτης Πλούτωνας είναι βαθιά μέσα στο σκοτάδι, με δυσκολία βλέπει τον ήλιο και κινείται πιο αργά και από τον θάνατο. Επίσης είναι ο πιο απομονωμένος. Οπότε, καταλαβαίνετε πως παρομοίως θα πρέπει να δεχτείτε μια μοναχική και γεμάτη σκέψη ζωή, μακριά από το έντονο φως και τις περιττές συναναστροφές. Ούτως ή άλλως, όλα και όλοι ελέγχονται σε αυτή τη ζωή με τρόπο που σε παραπλανεί, σε ρίχνει σε παγίδες και σε κάνει να δουλεύεις συνεχώς, γεμίζοντας ένα τρύπιο βαρέλι. Έτσι είναι το σύστημα, όπως στην άγρια φύση που όποιος δαγκώνει τον άλλον, έχει να φάει. Και το πετυχαίνει καλύτερα όταν είναι σε αγέλη. Με τέτοιο τρόπο λειτουργούν και οι άνθρωποι, όμως όποιος τους κρύβεται καλά και απλά τους μελετά, επιβιώνει. Εναλλακτικά, εφόσον χρειαζόμαστε βοήθεια, δεν υπάρχει καλύτερος σύμβουλος από την Πεντάσταυρη σημαία μας, για όλα όσα μας απασχολούνε. Έτσι ακριβώς και στην περίπτωση του εύκολου πλουτισμού, μόνο αυτή μπορεί να μας οδηγήσει από το καταλληλότερο μονοπάτι βήμα βήμα. Είναι αλήθεια και αυτό το κάνει με εντελώς λογικό, αλλά και μυστηριώδη τρόπο, ενώ λειτουργεί και ως μαγικό φυλαχτό. Δηλαδή στο πρακτικό μέρος προτείνει να επιλέξουμε ειρήνη ή πόλεμο ως στάση ζωής και έναν σύντροφο με ίδιο σκεπτικό. Στο θεωρητικό και ανεξήγητο, απλά μας κάνει υποδείξεις, συνήθως σιωπηλά, μέσω των πνευμάτων. Και θα σας το πω για να το ξέρετε, τον περισσότερο πλούτο στην γη, σε μια άλλη πραγματικότητα από την δική μας, τον έχουν οι δύο κορυφαίοι "Αθηναϊστές" και οι δύο κορυφαίοι "Χριστιανιστές", δηλαδή οι Αρχιερείς της λατρείας μας. Γιατί πολύ απλά διαίρεσαν τον κόσμο στα δύο, με τις άκρως αντίθετες κοσμοθεωρίες τους περι πολέμου και ειρήνης και τους "λήστεψαν". Και το κάνανε έπειτα από κοινή συνεννόηση, λειτούργησαν σαν ομάδα. Τους οδηγήσαν όλους σε έναν "Ιερό βράχο" και εκεί με τη νοητική τους δύναμη, ακολουθώντας το σχέδιο της Πεντάσταυρης, νικήσανε και υποτάξανε το πλήθος. Ακριβώς όπως στην ναυμαχία της Σαλαμίνας. Στο μικρό πέρασμα της ενέδρας, οι λίγοι έχουν περισσότερη δύναμη από τους πολλούς. Η δημιουργία ομάδας κυνηγών πλούτου είναι ένα εμφανές και τολμηρό εγχείρημα, όμως όπως είπαμε η Πεντάσταυρη βοηθάει και με πιο διακριτικό τρόπο. Μπορούμε να την κοιτάμε και να περιμένουμε από τις ψυχές που εκπέμπει, συμβουλές. Θα νιώθουμε κάτι αόρατο και με θετική συνολική διαίσθηση να μας οδηγεί στην ζωή. Κάτι σαν φύλακας άγγελος, που θα μας κάνει να κατευθυνθούμε ψύχραιμα και σίγουρα προς τον θησαυρό. Όποιον δρόμο και αν διαλέξετε, να ξέρετε ότι θα πρέπει να δώσετε ψυχή και σώμα γι' αυτό, διότι το να γίνει κάποιος πλούσιος είναι κάτι το απίστευτα απαιτητικό. Είναι 24ωρη εργασία.
Τρίτη 9 Σεπτεμβρίου 2025
#260 Πραγματικότητα: εξηγείται φυσικά ή μεταφυσικά;
Σε αυτό το άρθρο θα φιλοσοφήσουμε με τον αρχαιοελληνικό διαλλακτικό τρόπο σκέψης. Βασική αλήθεια αυτής της κοσμοθεωρίας είναι ότι ένα συμβάν γίνεται εξαιτίας φυσικών αιτιών ή επειδή έχει κάτι να προσφέρει στην μεγάλη εικόνα της ιστορίας της ζωής μας. Η φυσική και η μεταφυσική είναι δύο αδιαίρετες πλευρές της πραγματικότητας που αν δεν συνυπάρχουν χάνεται η συνοχή και το νόημα της ζωής. Διότι όταν είναι όλα εντελώς στερεά και εύκολα στην ερμηνεία τους, όταν λείπει το ανεξήγητο, γίνονται επίσης προβλέψιμα, βαρετά και "θνητά". Πολύ εύκολο όλα να χειραγωγηθούν δηλαδή και έτσι να μην υπάρχει ελευθερία στην ύπαρξη καμμίας οντότητας, με συνέπεια να μην θέλει και να μην μπορεί κανείς να ζήσει. Ένα παράδειγμα της διπλής οπτικής της πραγματικότητας θα μπορούσε να είναι το εξής. Κάποιος άνθρωπος όλη του τη ζωή κάνει ό,τι είναι απαραίτητο για να αποκτήσει την μέγιστη εξουσία, ακολουθώντας συγκεκριμένους κανόνες και νόμους κυρίως. Οπότε φυσικό είναι κάποια στιγμή και να την αποκτήσει. Όμως η μεγάλη εικόνα δείχνει έναν άνθρωπο που απλά χειραγωγεί τους ανθρώπους μέσω της υποκρισίας και της τυπολατρείας του. Έτσι όταν οι άνθρωποι αρχίζουν να καταναλώνονται από αυτόν, κάποιος άλλος ενστικτωδώς αμύνεται, τους συσπειρώνει και καταφέρνει να του κλέψει την εξουσία. Και αυτό επειδή ήταν ζήτημα ζωής και θανάτου για εκείνον και όχι επειδή είχε κάποια φιλοδοξία. Η όλη ιστορία εξηγείται με φυσικό τρόπο, δηλαδή πως η κάθε επιλογή έφερε και ανάλογο αποτέλεσμα. Το άσχημο τέλος δικαιολογείται λόγω των ελαττωμάτων του συστήματος, των ανθρώπινων λαθών και της κόπωσης ας πούμε. Όμως αν δούμε τα πράγματα με μεταφυσικό τρόπο, μπορούμε να πούμε πως όλο αυτό ήταν εντελώς παράλογο να συμβεί. Δηλαδή δεν γίνεται κανείς να μην είχε καταλάβει εγκαίρως πόσο επικίνδυνος ήταν ο συγκεκριμένος άνθρωπος για τόση εξουσία. Είναι αδύνατον να μην υπήρχαν έστω κάποιες ενδείξεις. Οπότε μπορούμε να πούμε πως πιθανότατα υπήρξε μαζική ύπνωση στους ανθρώπους από πνεύματα. Αυτά τα πνεύματα πιθανώς θέλανε να δείξουνε πόσο άσχημα μπορούν να γίνουν τα πράγματα όταν όλοι ζούνε με βάση το τι θεωρείται νόμιμο και σωστό και όχι με βάση το τι πραγματικά είναι νόμιμο και σωστό. Δηλαδή μας κάνανε μέρος μιας ταινίας χωρίς καν να το καταλάβουμε, επειδή το θεώρησαν ιερό καθήκον τους να το κάνουν να συμβεί, ώστε να διδαχθούν άπαντες παραδειγματικά.
Κυριακή 17 Αυγούστου 2025
#237 Ανθρώπινη σάρκα και περιορισμός του πνεύματος
Ο αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος Πλάτωνας είχε πει κάποτε πως το σώμα είναι η φυλακή της ψυχής. Επηρεασμένος και αυτός με τη σειρά του από προγενέστερες αντιλήψεις, ακολούθησε την ίδια θεωρία χονδρικά και απλά την ενίσχυσε. Είπε δηλαδή πως οι ανθρώπινες αισθήσεις και ανάγκες απλά μας αποπροσανατολίζουν από μια πιο ολοκληρωμένη γνώση για τα πάντα γύρω μας. Με λίγα λόγια, αλλού ζει η ψυχή και αλλού το σώμα και όλα είναι μια αυταπάτη. Και ο αξέχαστος επίλογος στο σκεπτικό του είναι πως ο θάνατος αποτελεί την απελευθέρωση του πνεύματος, πράγμα ιδιαίτερα αμφιλεγόμενο καθώς δε ξέρουμε τι μορφή παίρνουμε μετά. Μπορεί τα πράγματα να γίνονται πολύ χειρότερα ας πούμε. Αλλιώς όλοι θα αυτοκτονούσαν και θα νιώθαν χαρούμενοι! Όπως και να 'χει, από εδώ και πέρα παίρνω εγώ την σκυτάλη, καταθέτοντας τις δικές μου σκέψεις για το φιλοσοφικό ζήτημα. Αρχικά να πω πως πιστεύω ότι η ανθρώπινη σάρκα μειώνει τις δυνατότητες του πνεύματός μας και το καθυστερεί σε ταχύτητα δράσης και αντίδρασης. Χαρακτηριστική απόδειξη αυτού που λέω είναι ότι οι άνθρωποι ειναι ανίκανοι να συνεννοηθούν μεταξύ τους, καθώς χρειάζεται ευστροφία που δεν μπορούν να έχουν λόγω κατασκευής. Επίσης λόγω έλλειψης συναισθηματικής νοημοσύνης αλλά και μεταφυσικής ευαισθησίας, αδυνατούν να νιώσουν ο ένας τον άλλον πραγματικά. Συνδυασμένα αυτά τα προβλήματα, δεν αφήνουν καμμία κοινωνία να είναι πραγματικά ακμαία. Γιατί όταν με το πνεύμα μας κατοικούμε σε ένα ανθρώπινο σώμα, είναι λες και βάζουμε το χέρι μας σε ένα ξύλινο γάντι. Ελάχιστα μπορούμε να αισθανθούμε. Μάλιστα δεν μπορούμε να λυγίσουμε και τις αρθρώσεις των δακτύλων μας για πιο λεπτομερείς και κρίσιμες κινήσεις. Επιπλέον, το θνητό σώμα μας μάς δίνει την ψευδαίσθηση της ολικής θνητότητας. Ζούμε σε ένα ανθρώπινο σώμα με ημερομηνία λήξης και αρχίζουμε και πιστεύουμε πως το πνεύμα μας είναι θνητό επίσης! Σκεφτόμαστε σαν θνητοί, ενεργούμε σαν θνητοί και γινόμαστε οι τέλειοι σκλάβοι ενός ατελούς ζωικού οργανισμού, που αντί να ελευθερώνει το πνεύμα μας βάζοντάς μας σε μια νέα υλική πραγματικότητα, το κρατά όμηρο μέχρι να αχρηστευτεί! Σε αυτό το σημείο θα αναρωτηθεί κανείς "Και πού θα βρούμε καλύτερο σώμα;". Μία πιθανή απάντηση είναι πως ήδη υπάρχει αθάνατο σώμα και με υπερδυνάμεις, σε κάποια γωνιά του σύμπαντος και περιμένει το κατάλληλο πνεύμα να το χρησιμοποιήσει. Άλλη, ακόμα πιο λογική απάντηση είναι ότι θα πρέπει να συνεχιστεί η... καλλιέργεια ανθρώπων. Μέχρι να τελειοποιηθεί φυσικά το υπάρχον τους σώμα και να υφίσταται κάποιο είδος επιλεκτικής μετενσάρκωσης. Γιατί σε αντίθεση με τον Πλάτωνα, εγώ λέω ότι πρέπει να το δούμε καθαρά ορθολογικά και τεχνικά το θέμα. Όλα είναι φυλακή για το πνεύμα, ακόμα και το ίδιο το σύμπαν. Αυτό που μετράει περισσότερο είναι το "όχημα" που χρησιμοποιούμε για να υπάρχουμε, να μας κάνει να νιώθουμε ελεύθεροι, κυρίαρχοι, αλλά και παντογνώστες.
Δευτέρα 11 Αυγούστου 2025
#231 Πώς το μυαλό μαθαίνει από τις καταχρήσεις
Το ανθρώπινο είδος είναι ιδιαίτερα παραδοσιακό στον τρόπο επιβίωσής του. Υιοθετεί στρατηγικές και τεχνικές των προγόνων του, πολλές φορές άκριτα. Αφού κάτι δούλεψε στο παρελθόν, πιστεύει πως θα δουλέψει και στο παρόν. Και κάπως έτσι διατηρεί επικίνδυνες δραστηριότητες ή είναι προκατειλημμένο για αυτές. Το λέω αυτό γιατί υπάρχουν διάφορες δημοφιλείς κακές συνήθειες, οι οποίες μας δίνουν τεράστια ικανοποίηση. Εθισμοί και καταχρήσεις μοιάζει προσωρινά να μας στέλνουν σε μια κατάσταση ευφορίας. Βέβαια το κόστος συνήθως είναι μεγάλο και είναι είτε χρηματικό, είτε σε υγεία. Όμως το μυαλό μας φαίνεται, υπο κανονικές συνθήκες, να αντιδρά σε τέτοιες καταστάσεις πριν να είναι πραγματικά αργά και μάλιστα να μαθαίνει από αυτές. Για παράδειγμα κάποιος που καπνίζει, αν αφεθεί σε αυτό και το παρακάνει εντελώς, σε κάποιο χρονικό διάστημα θα έχει υποστεί μια μικρή οικονομική καταστροφή, όπως και θα έχει κάνει αισθητή ζημιά στους πνεύμονές του και σε άλλα όργανα. Και μόνο επειδή θα έχει τολμήσει κάτι τέτοιο, θα καταφέρει να τρομοκρατήσει τον εαυτό του όταν μια μέρα αντικρύσει τις συνέπειες της επιλογής του. Έτσι θα σταματήσει απότομα την κατάχρηση, πριν η ζημιά να γίνει μη αναστρέψιμη. Όμως σε αυτό το διάστημα, θα έχει μάθει να ζει πιο οικονομικά σε όλους τους άλλους τομείς. Ακόμα μέσα από την παρατήρηση των χημικών και βιολογικών αντιδράσεων που συμβαίνουν μέσα του, το μυαλό του θα έχει εντοπίσει τις ουσίες που χρειάζεται και θα έχει αρχίσει να μαθαίνει να τις παράγει από μόνο του, με υγιεινό τρόπο. Το ίδιο ισχύει και για λιγότερο επικίνδυνες καταχρήσεις, όπως η παρατεταμένη ακρόαση μουσικής. Το μυαλό και σε αυτή την περίπτωση, σταδιακά προσαρμόζεται στο ερέθισμα και το αποκωδικοποιεί. Μετά από κάποιο σημείο μοιάζει ικανό να εξομοιώνει τις αντιδράσεις που του προκαλεί το άκουσμά της. Όταν συμβαίνει αυτό, πλέον ο άνθρωπος νιώθει λες και συνεχίζει να ακούει μουσική, ενώ την έχει σταματήσει γενικά από συνήθεια! Οπότε δύο κύρια ερωτήματα μένουν ρητορικά και αναπάντητα. "Οι καταχρήσεις μας σώζουν από τις χρήσεις;" και "Οι καταχρήσεις είναι απαραίτητες για την επιβίωσή μας;". Δεν θα πάρω το θάρρος να απαντήσω, αλλά σίγουρα είναι καλή τροφή για σκέψη.
Τρίτη 5 Αυγούστου 2025
#225 Το παιχνίδι της υπομονής και το έπαθλο
Η υπομονή θεωρείται γενικά μεγάλη αρετή. Δηλαδή να αντέχει ένας άνθρωπος δύσκολες καταστάσεις για μεγάλο χρονικό διάστημα, χωρίς να αντιδρά παράλογα. Και όταν αυτό γίνεται συστηματικά και χωρίς σταματημό, θυμίζει παιχνίδι που μπορεί να έχει ως μοναδικό έπαθλο την ανοσία στις τριβές. Και έτσι, παρά τις συνεχείς δοκιμασίες της ζωής, κάποια στιγμή ένας άνθρωπος που έχει θέληση για επιβίωση, διασκέδαση, δίψα για γνώση και του αρέσει να φιλοσοφεί στο έπακρο, φτάνει στο σημείο της πλήρους απάθειας και μιας πραγματικής παντογνωσίας. Είναι αυτό που οι αρχαίοι Έλληνες θεωρούσαν ως ανώτατο επίπεδο πνευματικής ευδαιμονίας. Διότι όταν μελετήσει κανείς τον κόσμο συθέμελα και τον ζήσει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, γίνεται ένας μικρός θεός. Φτάνει στο συμπέρασμα ότι οι άνθρωποι είναι θνητοί οργανισμοί και με θνητό τρόπο σκέφτονται, αλλά και ενεργούνε. Αυτό είναι το φυσιολογικό κι ας μην είναι το επιθυμητό. Μόνο το σύμπαν είναι αθάνατο και απεριόριστο και ο άνθρωπος είναι ακόμα πολύ μακριά από το να του μοιάσει και να το δαμάσει. Σίγουρα το να χαθεί κάποιος στο πλήθος των ανθρώπων μπορεί να τον κάνει να ξεχαστεί και να νιώσει ολοκληρωμένος. Να του προσφέρει προσωρινή χαρά. Όμως το να εθελοτυφλούμε, μόνο στην ενίσχυση της αυτογνωσίας και της κυριαρχίας μας δεν οδηγεί. Η παρατεταμένη παραμονή μας στα "εγκόσμια", χωρίς κριτική σκέψη και αυτοσυγκράτηση, είναι συνήθως το εισιτήριο για τον Κάτω κόσμο. Διότι όσο περισσότεροι οι θνητοί, τόσες περισσότερες και οι θνητές σκέψεις που είναι μεταδοτικές. Επίσης γίνεται κοινή η θνητή μοίρα, αφού όλοι συμπαρασύρονται σε λάθος δρόμους. Ένα πεφωτισμένο άτομο δεν μπορεί παρά να απέχει από πράγματα που δεν καταλαβαίνει ή δεν έχει έλεγχο σε αυτά. Διότι οι άνθρωποι σαν αφελή και δολοπλόκα ζώα που είναι μερικές φορές, παγιδεύουν κάθε επιλογή των συνανθρώπων τους με ανήθικο τρόπο, ώστε να εξασφαλίσουν την επιβίωσή τη δική τους. Ακόμα και αν προκαλέσει τον πόνο ή και τον θάνατο του διπλανού τους. Δεν υπάρχει συνεργασία ούτε αλληλεγγύη στον πανικό της μάζας, και όσο τα πράγματα μένουν έτσι σίγουρα θα απέχουμε έτη φωτός από την ολοκλήρωσή μας σαν όντα. Η ζωή είναι ένα ατελείωτο παιχνίδι υπομονής και τίποτα περισσότερο... Υπομονή μέχρι και την επόμενη ζωή, όπου και πάλι θα χρειάζεται υπομονή. Διότι ούτε η αθανασία, αλλά ούτε και η μακαριότητα είναι στόχοι που επιτυγχάνονται από τη μία στιγμή στην άλλη. Και ίσως δύσκολα διατηρούνται. Τουλάχιστον το δώρο της απάθειας, της παντελούς έλλειψης της συναίσθησης της δυσφορίας που προκαλούν τα άσχημα, είναι κάτι που θυμίζει ευτυχία και το σύμπαν απλά μας το παραχωρεί κάποια στιγμή...
Τρίτη 29 Ιουλίου 2025
#209 Εθισμοί
Ο εθισμός έχει την ίδια λεξιλογική ρίζα με το έθιμο και είναι το ρήμα έθω, που σημαίνει συνηθίζω. Είναι δηλαδή κάτι που έχουμε μάθει να κάνουμε συχνά και παθιασμένα, χωρίς να βλέπουμε τα αρνητικά αυτής της ενασχόλησής μας. Όταν η ζωή δεν μας δίνει την αίσθηση της πληρότητας, για διαφόρους λόγους, είναι η κύρια αιτία που αρχίζουν και κυριαρχούνε οι εθισμοί. Οπως το οξυγόνο ή η σίτιση που είναι επίσης εθισμοί του σώματος μας, που πάντα του λείπουν και τα ζητάει, με την διαφορά ότι χωρίς την έγκαιρη ικανοποίηση τους πεθαίνουμε. Ίσως αυτή η συσχέτιση λειτουργεί υποσυνείδητα, ίσως σαν άνθρωποι για να νιώσουμε πλήρεις ακολουθούμε τους κανόνες της φύσης και τους μιμούμαστε με τον δικό μας τρόπο. Όμως οι εθισμοί που επιλέγουμε εμείς για την ψυχαγωγία μας, πολλές φορές αντί να μας δίνουν ζωή, μας την παίρνουν. Είναι δύσκολο να καταλάβει κάποιος τα αρνητικά των εθισμών. Ή απλά δεν τον πείθουν, επειδή και να τα αναγνωρίσει, μπορεί να πιστεύει πως η ζημιά που θα υποστεί αν δεν τους ικανοποιήσει θα είναι μεγαλύτερη. Οπότε σε τέτοιες εξαιρετικές περιπτώσεις, η παρατήρηση των καταστροφικών συνεπειών τους είναι μονόδρομος. Τα οινοπνευματώδη, ο καπνός, η κακή διατροφή, πρέπει να αφήσουν το σημάδι τους στο σώμα του ώστε να πειστεί. Κάποια αβέβαιη ερωτική σχέση, η εργασιομανία, τα τυχερά παιχνίδια, τα διαδικτυακά βιντεοπαιχνίδια, όλα έχουν ένα άρρωστο υπόβαθρο στο οποίο εθελοτυφλείς και χρονοτριβείς, περιμένοντας την τύχη να σου χαριστεί και να σε ανταμείψει. Μέχρι βέβαια κάποιος να "στήσει" την κατάσταση και να σε αφήσει χωρίς χρήματα και χωρίς ελπίδα. Ακόμα και η πολλή μουσική μπορεί να αποτελέσει κακιά συνήθεια. Καθώς έρχεται η στιγμή που κουράζονται ή και βλάπτονται τα αφτιά, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Αν έχετε παρατηρήσει ας πούμε, όσο πιο δυνατά βάζουμε τα τραγούδια για να τα απολαύσουμε πλήρως, τόσο πιο πολύ υποχωρεί η ευαισθησία της ακοής μας. Ή μπορεί να διαπιστώσετε πως ακόμα και οι καλλιτέχνες δε θέλουν πια να τους ακούτε. Αρχίζουν και δημιουργούν τόσο κακοπροαίρετους στίχους, που στην ουσία είναι σαν να προσπαθούν να μας βλάψουν για να μας ξεφύγουν!
Δευτέρα 28 Ιουλίου 2025
#203 Σώμα σε συνιδιοκτησία
Η συνιδιοκτησία είναι ένας τρόπος να κατέχει κάποιος ακίνητη περιουσία, μαζί με άλλους δικαιούχους, με την κυριότητα μοιρασμένη σε ποσοστά. Βέβαια αυτό χρειάζεται πλήρη συνεννόηση και συμφωνία μεταξύ των ιδιοκτητών, αλλιώς οδηγούμαστε σε δραματικές καταστάσεις τύπου "Κωνσταντίνου και Ελένης". Την κωμωδία εννοώ, που δύο αντίθετες προσωπικότητες διεκδικούσαν ένα σπίτι με μια καθημερινότητα γεμάτη διαμάχες, περιμένοντας την απόφαση του δικαστηρίου. Δεν εννοούσα την Αγία Ελένη και τον Άγιο Κωνσταντίνο ας πούμε, μάνα και γιό. Αν και αυτό ταιριάζει, καθώς επισημοποίησαν την αιρετική έκδοση του Χριστιανισμού ως βασική θρησκεία στην Κωνσταντινούπολη, ανοίγοντας έτσι την κερκόπορτα για βάρβαρους διεκδικητές, ανθρώπους και πνεύματα. Όμως αρκετά, καλύτερα έτσι θα μου πείτε, από το να μην υπήρχε καθόλου χριστιανισμός. Δεκτό. Οπότε ας συνεχίσω το άρθρο εστιάζοντας στο μέρος του τίτλου που μιλάει για συνιδιοκτησία σώματος, του ανθρώπινου. Να το δούμε φιλοσοφικά, γιατί νομικά δεν υπάρχει τέτοιου είδους συνιδιοκτησία πια. Σίγουρα λοιπόν, πολλοί άνθρωποι ζούνε την ζωή τους χωρίς να καταλαβαίνουν ότι λειτουργούν εντελώς μηχανικά, προγραμματισμένοι από άλλους. Το σώμα μας είναι αναγκαστικά σε καθεστώς συνιδιοκτησίας, είτε θέλουμε να το παραδεχτούμε, είτε όχι. Και πολλές φορές εμείς δεν είμαστε καν συνιδιοκτήτες. Κατ' αρχάς, είναι τεράστιο το πλήθος των πνευμάτων που μας επηρεάζει ακούσια ή ακόμα και εκούσια. Μεταφυσικά, δεχόμαστε τις παρεμβολές τους που είτε μας κάνουν σαν αυτά, είτε μας προστάζουν να κάνουμε πράγματα που θέλουν αυτά, αν δεν αντισταθούμε βέβαια. Και δεν μιλώ μόνο για φαντάσματα, αλλά και για ζωντανούς οργανισμούς, όπως τους συνανθρώπους μας. Ακόμα και η αντίδραση έχει κόστος όμως, καθώς μας αποσυντονίζει από αυτά που κανονικά θα κάναμε αν ήμασταν ανέμελοι. Για να μην πω για τον τρόπο με τον οποίο επιβιώνουμε, οι άδικοι φόροι που πρέπει να πληρωθούν, οι υποχωρητικές συμπεριφορές μας προς τους άλλους με βάση τους κανόνες της κοινωνίας ή της δουλειάς μας. Γινόμαστε κάτι σαν δούλοι και στην ουσία λειτουργούμε με τον τρόπο που θέλουν οι ισχυρότεροι. Και αυτό το καταφέρνουν ευκολότερα επειδή μας έχουν πείσει πως απλά θέτουν τους κανόνες που εμείς έχουμε ζητήσει. Βέβαια, για να πάρουμε πίσω την ιδιοκτησία σώματος και ψυχής θα χρειαστεί πολλή δουλειά. Αυτό το λέω επειδή έχουν δημιουργήσει με τα χρόνια ένα πολύπλοκο, παρασιτικό ανθρωποφάγο σύστημα που έχει εξελιγμένες άμυνες. Χρειάζεται καθημερινή συμβίωση και πίστη στη λατρεία μας, ώστε να ξεμπλέξουν τα πράγματα όσο περισσότερο και όσο γρηγορότερα γίνεται.
Σάββατο 26 Ιουλίου 2025
#197 Καμμία διαπραγμάτευση με αγρίους
Ας ξεκινήσουμε με τον αδιαπραγμάτευτα αγαπημένο μου τρόπο, δηλαδή με το να αναλύσουμε τον τίτλο ετυμολογικά. Σήμερα λοιπόν είναι ο εξής: "Καμμία διαπραγμάτευση με αγρίους". Το "καμμία" βγαίνει από τα (ούτε) "καν" και "μία'. Και μου αρέσει πιο πολύ από το "καμία", γιατί πόση απλοποίηση πια, τίποτα δεν έμεινε! Η "διαπραγμάτευση" βγαίνει πρώτα από το "δια", που εννοεί κάτι που συμβαίνει μεταξύ δύο ή περισσότερων ατόμων. Δεύτερο συνθετικό έχει την "πραγμάτευση", δηλαδή την εξέταση ενός θέματος, προς συμφωνία στην προκειμένη περίπτωση. Τώρα το "άγριοι" κυριολεκτικά σημαίνει αυτοί που ζούνε σε αγρούς, δηλαδή σε σκληρά περιβάλλοντα, και πολλές φορές αποκτούνε αυτόματα πιο ζωική συμπεριφορά. Και πριν πάω στα παράπονα που θέλω να κάνω για να στείλω το κατάλληλο μήνυμα και να ξαλαφρώσω, να πω κάτι ρητορικό. Διαπραγματεύεται μόνο όποιος δε μπορεί να συμφωνήσει με τον εαυτό του. Διότι διαφορετικά η εντολή ανθρώπου, πραγματικά μεγάλου κύρους, είναι νόμος για όλους. Και δεν λέω ότι εγώ είμαι τόσο σημαντικός, απλά τα άτομα που ζητάνε διαπραγματεύσεις την σήμερον ήμερα είναι πραγματικά κατώτατης υπόληψης. Αντικειμενικά μιλώντας πάντα και κρίνοντας με βάση το αποτέλεσμα στον κόσμο γύρω μας. Είναι ξεκάθαρο ότι στην ανθρώπινη κοινωνία, τουλάχιστον όπως έχει σήμερα, αυτός που κυριαρχεί είναι ο αδύναμος νοητικά και ισχυρός σωματικά. Ο νόμος της ζούγκλας που λένε. Όλα βασίζονται στη βία και στην τρομοκρατία. Το ανθρώπινο είδος είναι βυθισμένο στην θνητότητά του ως τρόπο σκέψης και δεν μπορεί να δραπετεύσει από αυτήν. Βλέπει τα ζώα αυτού του πλανήτη να αλληλοκατασπαράζονται και έτσι να επιβιώνουν οπότε και τα μιμείται. Μάλιστα αποκαλεί τον λέοντα ηγέτη του ζωικού βασιλείου, δίνοντάς του το στέμμα, επειδή είναι προφανώς το είδος που έχει για πρότυπο. Φυσικά και ο άνθρωπος μπορεί να γίνει μεγαλύτερο τέρας από τα λιοντάρια και ίσως μια μέρα να γίνει αυτός ο βασιλιάς του ζωικού βασιλείου! Είναι ακριβώς σε αυτόν τον δρόμο! Οπότε είναι ξεκάθαρο, πως όταν αντιμετωπίζετε ανθρώπους που κατα κανόνα λειτουργούνε με αγριότητα, δηλαδή οι περισσότεροι, δεν μπορείτε να διαπραγματευτείτε τίποτα μαζί τους. Διότι δυστυχώς τέτοιες οντότητες δεν παίρνουν ούτε από λόγια ούτε από τίποτα. Όμως για να μη γίνουμε σαν κι αυτούς, πρέπει να δείξουμε υπομονή και καλή πίστη. Πάντα να κοιτάμε να γνωστοποιούμε αυτά που πρέπει σε όσους δεν καταλαβαίνουν. Δηλαδή πως έχουμε κάποια βασικά ανθρώπινα δικαιώματα και ανάγκες τα οποία μας καταπατάνε. Και σε όσους φτάνουν σε ίδια απόγνωση με εμένα κάποιες στιγμές, ένα θα πω. Ζωή είναι, θα περάσει...
Τετάρτη 23 Ιουλίου 2025
#182 Λάθη
Αβλεψία, λάθος, σφάλμα, πλάνη, παράπτωμα. Έχω πει πέντε συνώνυμες λέξεις με αρχαιοελληνικές ρίζες, που η μία διαφέρει ελάχιστα από την άλλη. Η αιτιότητα τις συνδέει, και από την πιο ελαφριά πηγαίνουμε κλιμακωτά στην πιο βαριά. Και υπάρχουν κι άλλες, ακόμα και με θρησκευτικό χαρακτήρα, όπως η αμαρτία. Διότι οι αρχαίοι Έλληνες κάνανε πολλά λάθη και αυτό είχε ως αποτέλεσμα να κάνουν και πολλά σωστά. Όμως ας το πάρουμε από την αρχή. Ο ανθρώπινος νους είναι δημιουργημένος έτσι ώστε να μας τιμωρεί για κάθε μας λάθος, ακόμα και αν είναι σχετικά μηδαμινής αξίας. Κι αυτό διότι διαφορετικά θα μαζεύονταν όλο και περισσότερα λάθη, μέχρι που κάποιο θα απέβαινε μοιραίο για την ζωή μας. Όμως υπάρχουν και εξαιρέσεις, τέτοιες που όχι μόνο δεν είναι βλαβερές, αλλά μάλιστα είναι και σωτήριες. Για παράδειγμα, ένα απροσδόκητο λάθος, όπως το να μην προλάβεις το τρένο, επειδή έκανες κάτι άλλο που σε καθυστέρησε. Αρχικά απογοητεύεσαι και νιώθεις τη γη να χάνεται κάτω από τα πόδια σου, αφού είχες μία σημαντική συνάντηση και τώρα δεν θα φτάσεις στην ώρα σου. Όμως μαθαίνεις λίγο αργότερα πως το τρένο που έχασες εκτροχιάστηκε και υπήρξαν πολλά θύματα. Τάχιστα συνδέεσαι με την πραγματικότητα και κατανοείς ότι τίποτα δεν είναι όπως πίστευες. Ένα μικρό λάθος δικό σου σε έσωσε από ένα τεράστιο λάθος του οδηγού της αμαξοστοιχίας. Άλλο παράδειγμα. Αποτυγχάνεις στις Πανελλήνιες λυκειακές εξετάσεις, επειδή κάνεις το λάθος να μη διαβάσεις αρκετά. Όμως όσο περνάνε τα χρόνια, χρησιμοποιείς το διαδίκτυο και μαθαίνεις περισσότερα πράγματα από οποιονδήποτε καθηγητή πανεπιστημίου. Έτσι, αν συναντηθείς και συζητήσεις με κάποιον από αυτούς, θα νιώσει μπροστά σου πιο άσχετος και από δικό τους φοιτητή. Άλλο ένα λάθος ανεκτίμητης αξίας που σίγουρα φτάνει, αν δεν ξεπερνάει, την αξία μιας σωστής επιλογής. Βέβαια, αυτό φαίνεται να μας αποδεικνύει και πάλι πως το σύστημα είναι γεμάτο λάθη, σε τέτοιο βαθμό που επιβραβεύονται και πάνε μπροστά ακατάλληλα άτομα. Είναι τόσα τα λάθη πια, που απλά πρέπει να γίνεις και συ μέρος του φαύλου κύκλου, κάνοντάς τα κι εσύ για να επιτύχεις. Όχι βέβαια πραγματικά ηθελημένα λάθη, αλλά λάθη που έρχονται σχετικά τυχαία, μέσα από ενάρετη ζωή, και είναι απόλυτα σύμφωνα με την φυσική ροή των πραγμάτων.