Κάτι χάλασα στον κώδικα πάλι, περιμένετε να ρωτήσω το κοπάιλοτ για να το διορθώσω...

Τρίτη 27 Μαΐου 2025

#20 Πολυτονικό σύστημα και προφορά

Υπήρξε πολυπλοκοποίηση των αρχαίων ελληνικών κατά την ελληνιστική περίοδο. Δηλαδή από το 300 προ Χριστού μέχρι και την ολική πτώση της ελληνικής αυτοκρατορίας κάπου κοντά στο 0. Αυτό αισθητικά αλλά και πρακτικά ήταν ό,τι χειρότερο θα μπορούσε να συμβεί στην ελληνική γλώσσα. Πιθανότατα οι άσχημες εμπειρίες στους πολέμους του Μεγάλου Αλεξάνδρου στην ανατολή, αθλιοποίησαν οπτικά την γλώσσα μας. Γέμισε με όλα αυτά τα "μυγάκια" (πνεύματα ᾿ ῾ ) και τα "σκουλήκια" (περισπωμένες ~). Αυτά μας φέρνουν έντονες εικόνες στο μυαλό, για το τι μπορεί να συνάντησε ο κορυφαίος Έλληνας Μακεδόνας στρατηλάτης, οι στρατιώτες του αλλά και όσοι μετανάστευσαν μαζί τους. Οι κατακτήσεις του απλώθηκαν από την Μικρά Ασία και ανατολικότερα μέχρι και τις Ινδίες. Δεν αποτελεί έκπληξη ότι πέθανε εκεί λόγω κάποιας αρρώστιας, αρκετά πρόωρα. Τόσος πόλεμος σε μια φτωχότερη κοινωνία, τέτοιο αποτέλεσμα θα είχε. Προφανώς όλοι είχαν εκφυλιστεί πολιτισμικά με αυτή την υπερεξάπλωση του ελληνισμού σε επικίνδυνα εδάφη. Είχαν φτάσει σε σημείο που δεν μπορούσαν πια να προφέρουν τα γράμματα σωστά. Κανονικά κάθε γράμμα είχε αρχικά τον δικό τρόπο διαβάσματος. Άλλο ήταν το Η (ήτα), άλλο το Ι (γιώτα), άλλο το Υ (ύψιλον), άλλο το ΕΙ (έψιλον γιώτα) και άλλο το ΟΙ (όμικρον γιώτα). Όπως άλλο ήταν το Ο (όμικρον) και άλλο το Ω (ωμέγα). Δεν προφέρονταν ί και ό. Όμως όλα άρχισαν να διαβάζονται σαν ένα γράμμα. Λένε πως το πολυτονικό φτιάχτηκε για να διορθώσει την ανάγνωση των γραμμάτων που άρχισε να ξεχνάται με τα χρόνια. Το αποτέλεσμα όμως δεν φαίνεται να ήταν θετικό. Κρίνοντας δηλαδή από την σημερινή απλοϊκή προφορά των γραμμάτων μας και τον ένα τόνο που έχει μείνει μόνο.