Αβλεψία, λάθος, σφάλμα, πλάνη, παράπτωμα. Έχω πει πέντε συνώνυμες λέξεις με αρχαιοελληνικές ρίζες, που η μία διαφέρει ελάχιστα από την άλλη. Η αιτιότητα τις συνδέει, και από την πιο ελαφριά πηγαίνουμε κλιμακωτά στην πιο βαριά. Και υπάρχουν κι άλλες, ακόμα και με θρησκευτικό χαρακτήρα, όπως η αμαρτία. Διότι οι αρχαίοι Έλληνες κάνανε πολλά λάθη και αυτό είχε ως αποτέλεσμα να κάνουν και πολλά σωστά. Όμως ας το πάρουμε από την αρχή. Ο ανθρώπινος νους είναι δημιουργημένος έτσι ώστε να μας τιμωρεί για κάθε μας λάθος, ακόμα και αν είναι σχετικά μηδαμινής αξίας. Κι αυτό διότι διαφορετικά θα μαζεύονταν όλο και περισσότερα λάθη, μέχρι που κάποιο θα απέβαινε μοιραίο για την ζωή μας. Όμως υπάρχουν και εξαιρέσεις, τέτοιες που όχι μόνο δεν είναι βλαβερές, αλλά μάλιστα είναι και σωτήριες. Για παράδειγμα, ένα απροσδόκητο λάθος, όπως το να μην προλάβεις το τρένο, επειδή έκανες κάτι άλλο που σε καθυστέρησε. Αρχικά απογοητεύεσαι και νιώθεις τη γη να χάνεται κάτω από τα πόδια σου, αφού είχες μία σημαντική συνάντηση και τώρα δεν θα φτάσεις στην ώρα σου. Όμως μαθαίνεις λίγο αργότερα πως το τρένο που έχασες εκτροχιάστηκε και υπήρξαν πολλά θύματα. Τάχιστα συνδέεσαι με την πραγματικότητα και κατανοείς ότι τίποτα δεν είναι όπως πίστευες. Ένα μικρό λάθος δικό σου σε έσωσε από ένα τεράστιο λάθος του οδηγού της αμαξοστοιχίας. Άλλο παράδειγμα. Αποτυγχάνεις στις Πανελλήνιες λυκειακές εξετάσεις, επειδή κάνεις το λάθος να μη διαβάσεις αρκετά. Όμως όσο περνάνε τα χρόνια, χρησιμοποιείς το διαδίκτυο και μαθαίνεις περισσότερα πράγματα από οποιονδήποτε καθηγητή πανεπιστημίου. Έτσι, αν συναντηθείς και συζητήσεις με κάποιον από αυτούς, θα νιώσει μπροστά σου πιο άσχετος και από δικό τους φοιτητή. Άλλο ένα λάθος ανεκτίμητης αξίας που σίγουρα φτάνει, αν δεν ξεπερνάει, την αξία μιας σωστής επιλογής. Βέβαια, αυτό φαίνεται να μας αποδεικνύει και πάλι πως το σύστημα είναι γεμάτο λάθη, σε τέτοιο βαθμό που επιβραβεύονται και πάνε μπροστά ακατάλληλα άτομα. Είναι τόσα τα λάθη πια, που απλά πρέπει να γίνεις και συ μέρος του φαύλου κύκλου, κάνοντάς τα κι εσύ για να επιτύχεις. Όχι βέβαια πραγματικά ηθελημένα λάθη, αλλά λάθη που έρχονται σχετικά τυχαία, μέσα από ενάρετη ζωή, και είναι απόλυτα σύμφωνα με την φυσική ροή των πραγμάτων.