Κάτι χάλασα στον κώδικα πάλι, περιμένετε να ρωτήσω το κοπάιλοτ για να το διορθώσω...

Σάββατο 25 Απριλίου 2026

#489 Ειδωλολατρεία και εικονομαχία

Έψαξα να βρω τον ορισμό για την λέξη ειδωλολατρεία και μου την αντιπρότειναν ως ειδωλολατρία, δηλαδή ως παρασύνθετη από τον "ειδωλολάτρη". Εγώ όμως το θεωρώ αυτό ιδιαίτερα υποτιμητικό. Προτιμώ να την θεωρώ σύνθετη από το "είδωλο" που σημαίνει ομοίωμα και την "λατρεία" που είναι ο ενεργητικός θαυμασμός προς κάτι που θεωρούμε θεϊκό. Οι περισσότερες σύγχρονες θρησκείες καταδικάζουν την πρακτική της "θεοποίησης" αντικειμένων, αλλά και ζωντανών οντοτήτων. Γι' αυτές ο Θεός είναι ένας και συγκεκριμένος, δηλαδή κάτι το άπιαστο γενικά. Ό,τι άλλο προσπαθεί να τον ενσαρκώσει, αποτελεί ύβρη και ασέβεια. Τι να πω, αίσχος. Ο κόσμος ξεχνάει πολύ εύκολα. Το λέω γιατί από την ειδωλολατρεία ξεκινήσαμε. Το ότι θέλουμε αντικείμενα κοντά μας από μικρή ηλικία ή ερωτευόμαστε βαθιά ανθρώπους, δείχνει πως και αυτά κρύβουν την αγαπημένη μας θεότητα μέσα τους. Όμως ας μιλήσω για την εικονομαχία. Τότε που στο μεσαιωνικό Βυζάντιο... εικονοκλάστες και εικονόφιλοι βρέθηκαν σε θρησκευτική σύρραξη. Ναι, χρειαζόταν και αυτός ο πόλεμος, γιατί δεν ήταν αρκετή η καταστροφή των αρχαιοελληνικών αριστουργημάτων. Έπρεπε να αποσυνδεθούμε πλήρως από την πραγματικότητα και να παραδοθούμε τυφλά στους βαρβάρους. Το αποτέλεσμα φυσικά έληξε υπέρ των εικόνων, όχι όμως και υπέρ της εικονολατρείας, καθώς θεωρήθηκε πως το υλικό δεν εμποτίζεται με θεϊκές ενέργειες. Δηλαδή αποφασίστηκε πως απλά είναι συμβολικό και παραπεμπτικό προς τους εικονιζόμενους. Με λίγα λόγια το αποτέλεσμα ήταν αρνητικό και οδήγησε στην περαιτέρω υποβάθμιση του αιρετικού χριστιανισμού του Βυζαντίου, αλλά και των γειτονικών θρησκειών. Πράγμα που μας οδήγησε μετέπειτα στο απόλυτο σκοτάδι, δηλαδή στην Τουρκοκρατία. Εγώ σας έχω πει και στο παρελθόν ότι πιστεύω πως είδωλα, όπως αγάλματα ή και εικόνες, μας προσφέρουν μεταφυσική σύνδεση με αυτό που συμβολίζουν. Είτε λόγω υλικού και με ό,τι έχει φορτιστεί αυτό, είτε λόγω ομοίωσης. Ένα πνεύμα μπορεί να επικοινωνεί μαζί μας μέσω του ειδώλου του και να μας μεταφέρει σκέψεις και συναισθήματά του. Όπως κι εμείς μπορούμε να του μεταφέρουμε τα δικά μας όταν εστιάζουμε σε αυτό. Σε κάποιο βαθμό πνεύμα και ομοίωμα σίγουρα ταυτίζονται. Τα είδωλα είναι ζωντανά και μας "μίλανε", απλά εμείς δεν συντονίζουμε τα "αφτιά" μας να τα ακούσουμε, επειδή ακούμε τους επιτήδειους που θέλουν να μας εξουσιάζουν χωρίς καμμία αντίσταση. Χωρίς εναλλακτικές μεταφυσικές επιλογές όπως από μηχανής θεούς, δηλαδή χωρίς ελπίδα.